Η κλινική διατροφή στο διαιτολογικό γραφείο: πώς το Athlisis στηρίζει κάθε βήμα της διατροφικής φροντίδας

Η κα Δ., 56 ετών, έρχεται στο γραφείο σου μετά από προτροπή του ενδοκρινολόγου της. Η διάγνωση είναι σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 με υπέρταση, αυξημένη LDL, και μια απώλεια βάρους τους τελευταίους μήνες που δεν ξέρει αν είναι λίπος ή μύες. Στο email σου έρχονται τρία PDF εξετάσεων από διαφορετικά εργαστήρια και ένα χειρόγραφο σημείωμα με τις μονάδες ινσουλίνης.

Πριν καν σκεφτείς το πρώτο γεύμα, πρέπει να βρεις την HbA1c και το λιπιδαιμικό προφίλ στα PDF, να θυμηθείς ποια όρια θέλεις για νάτριο, κορεσμένα λιπαρά και διαιτητικές ίνες, και να συνδυάσεις τους υδατάνθρακες κάθε γεύματος με την ινσουλίνη.

Η κλινική διατροφή στο ιδιωτικό γραφείο δεν δυσκολεύει λόγω γνώσεων. Δυσκολεύει επειδή τα εργαλεία δεν σχεδιάστηκαν για αυτήν.

Η κλινική διατροφή χρειάζεται δομή, δεν αρκεί μόνο ένα διαιτολόγιο

Ένα πλάνο για απώλεια βάρους ξεκινά από τις θερμίδες. Ένα κλινικό περιστατικό ξεκινά από την αξιολόγηση και ακολουθούν η διατροφική διάγνωση, η παρέμβαση και η παρακολούθηση.

Στο νοσοκομείο αυτή η δομή στηρίζεται σε ηλεκτρονικό φάκελο και διεπιστημονική ομάδα. Στο ιδιωτικό διαιτολογικό γραφείο στηρίζεται συνήθως στη μνήμη σου. Παρακάτω ακολουθούμε την κα Δ. και τα τέσσερα βήματα, και βλέπουμε τι αναλαμβάνει το Athlisis σε καθένα.

Βήμα 1: Αξιολόγηση με όλα τα δεδομένα στο ίδιο σημείο

Τα τρία PDF της κας Δ. ανεβαίνουν στον φάκελό της. Τις τιμές που σε ενδιαφέρουν (γλυκόζη, HbA1c, λιπιδαιμικό προφίλ) τις καταχωρείς στις εξετάσεις αίματος, όπου φαίνονται δίπλα στα όρια αναφοράς και στις προηγούμενες τιμές. Το ιστορικό το έχει ήδη συμπληρώσει η ίδια, στο ερωτηματολόγιο που της στάλθηκε με σύνδεσμο πριν το ραντεβού.

Για το ερώτημα «λίπος ή μύες;», η λιπομέτρηση περνά αυτόματα με το αρχείο csv του λιπομετρητή και περιλαμβάνει δείκτες που μετράνε στην κλινική εικόνα: πρωτεΐνες, λόγο ECW/TBW και γωνία φάσης.

Αν χρειάζεσαι και ανθρωπομετρία, οι δερματοπτυχές καταγράφονται με εξισώσεις σωματικού λίπους σε συνεργασία με τον ISAK.

Βήμα 2: Διατροφική διάγνωση που διαβάζεται από όλους

Η διατροφική διάγνωση διατυπώνεται ως PES statement: πρόβλημα, αιτιολογία, σημεία και συμπτώματα. Το Athlisis το συνθέτει αυτόματα από τα δεδομένα της καρτέλας, και για τους κλινικούς διαιτολόγους του ΓεΣΥ στην Κύπρο υπάρχουν και οι κωδικοί του ΓεΣΥ μέσα στην καρτέλα του διαιτώμενου. Η διάγνωσή γίνεται έτσι κείμενο που μπορεί να σταλεί στον ενδοκρινολόγο στη γλώσσα που χρησιμοποιεί και εκείνος.

Βήμα 3: Παρέμβαση με κλινικά όρια, όχι μόνο θερμίδες

Το πρώτο πράγμα που κάνεις πριν τη σύνταξη του διαιτολογίου είναι να αποκλείεις τα τρόφιμα που πρέπει να αποφεύγει η κα Δ. Οι λίστες του Pathisis αντιγράφονται στο ερωτηματολόγιο της κας Δ. και, με ενεργή την εύρεση τροφίμων που δεν αρέσουν στον πελάτη, το λογισμικό εντοπίζει όλα τα τρόφιμα που δεν συνιστώνται για τη συγκεκριμένη πάθηση.

Από εκεί, δουλεύεις με στόχους και όχι με εκτιμήσεις. Για κάθε πλάνο επιλέγεις ποια μικροθρεπτικά θα παρακολουθείς και βάζεις ελάχιστη, μέγιστη ή ενδιάμεση τιμή: για την κα Δ. ανώτατο όριο για νάτριο και κορεσμένα λιπαρά, κατώτατο για διαιτητικές ίνες. Οι μπάρες κάλυψης βάσει DRI σου δείχνουν χρωματικά αν έχεις καλύψει το στόχο σου καθώς συντάσσεις το διαιτολόγιο, αντί να το ανακαλύψεις στο τέλος.

Για τον διαβήτη, το Pathisis υπολογίζει τις μονάδες ινσουλίνης ανά γεύμα με βάση τους υδατάνθρακες του πλάνου, ώστε το χειρόγραφο σημείωμα της κας Δ. να συνδέεται τώρα με ό,τι τρώει. Το σχήμα ινσουλινοθεραπείας το ορίζει πάντα ο θεράπων ιατρός. Το εργαλείο δεν το αντικαθιστά, απλώς εξασφαλίζει ότι το πλάνο σου είναι συμβατό με αυτό.

Και επειδή ένα κλινικό περιστατικό μπορεί να χρειάζεται επιπλέον καθοδήγηση, το Pathisis δίνει έτοιμες οδηγίες προς διαιτώμενο ανά πάθηση και συστάσεις προς τον διαιτολόγο, μαζί με θεωρία παθήσεων και προτεινόμενα συμπληρώματα. Η γνώση που αλλιώς θα έψαχνες σε guidelines βρίσκεται συγκεντρωμένη εντός του λογισμικού.

Βήμα 4: Παρακολούθηση που απεικονίζεται διαγραμματικά

Στην κλινική διατροφή η επιτυχία δεν μετριέται μόνο στη ζυγαριά. Στο Athlisis επιλέγεις ποιους δείκτες θέλεις να εξετάσεις και τυπώνεις την πρόοδό τους σε διαγράμματα. Για την κα Δ. αυτό σημαίνει ένα γράφημα με HbA1c και LDL ανά τρίμηνο, δίπλα στη γωνία φάσης και στη μυϊκή μάζα.

Η κρίση είναι δική σου, εμείς σου δίνουμε τη δομή και την οργάνωση

Κανένα λογισμικό δεν αναλαμβάνει κλινικά περιστατικά. Ο διαιτολόγος είναι αυτός που τα αναλαμβάνει. Αυτό που μπορεί να κάνει ένα επιστημονικό εργαλείο είναι να κρατάει την οργάνωση: τα δεδομένα στο ίδιο σημείο, τους υπολογισμούς αξιόπιστους, τα κλινικά όρια μπροστά σου καθώς συντάσσεις το πλάνο. Έτσι ο χρόνος της συνεδρίας πηγαίνει στην κα Δ. και όχι στα PDF της.

Αν δέχεσαι ή θέλεις να δέχεσαι παραπομπές από γιατρούς, δοκίμασε να σχεδιάσεις το επόμενο κλινικό σου περιστατικό στο Athlisis, από την αξιολόγηση ως το πρώτο διάγραμμα προόδου. Θα δεις πολύ γρήγορα αν η δομή του ταιριάζει στον τρόπο που δουλεύεις.

Πηγές

• Academy of Nutrition and Dietetics. Nutrition Care Process. andeal.org/ncp
• Pereira MME, Queiroz MDSC, de Albuquerque NMC, Rodrigues J, Wiegert EVM, Calixto-Lima L, de Oliveira LC. The Prognostic Role of Phase Angle in Advanced Cancer Patients: A Systematic Review. Nutr Clin Pract. 2018 Dec;33(6):813-824. doi: 10.1002/ncp.10100. Epub 2018 May 22. PMID: 29786894.